पूरग्रस्त विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणाला आधार; सामाजिक बांधिलकीतून उभा राहिलेला प्रेरणादायी उपक्रम
जळगाव प्रतिनिधी : नैसर्गिक आपत्ती माणसाचे घर, संसार आणि उपजीविका हिरावून घेऊ शकते; मात्र विद्यार्थ्यांच्या हातातील पुस्तक, वही आणि शिक्षणाची उमेद हिरावून घेता कामा नये. शिक्षण हा प्रत्येक मुलाचा मूलभूत हक्क असून, संकटाच्या काळात त्याला आधार देणे ही समाजाची सामूहिक जबाबदारी आहे. याच सामाजिक जाणिवेतून महाराष्ट्र राज्य मराठी पत्रकार संघ, मुंबई आणि प्रज्ञावंत फाउंडेशन, जळगाव यांनी ममुराबाद येथील पूरग्रस्त आदिवासी विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणाला नवी उभारी देणारा स्तुत्य उपक्रम राबविला.
३१ जुलै रोजी झालेल्या अतिवृष्टीमुळे ममुराबाद येथील आदिवासी वस्तीत मोठ्या प्रमाणात पाणी शिरले. अनेक कुटुंबांचे संसार उद्ध्वस्त झाले, तर विद्यार्थ्यांचे दप्तर, वह्या, पुस्तके आणि शैक्षणिक साहित्यही पाण्यात वाहून गेले. अशा कठीण परिस्थितीत विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणात खंड पडू नये, या उद्देशाने शैक्षणिक साहित्याचे मोफत वितरण करण्यात आले.
या उपक्रमात विद्यार्थ्यांना दप्तर, वह्या, कंपास बॉक्स तसेच इतर आवश्यक शैक्षणिक साहित्य देण्यात आले. महाराष्ट्र राज्य मराठी पत्रकार संघाचे राज्य कार्याध्यक्ष तथा प्रज्ञावंत फाउंडेशनचे संचालक प्रविण सपकाळे यांच्या हस्ते विद्यार्थ्यांना साहित्याचे वितरण करण्यात आले.
यावेळी ममुराबादचे सरपंच हेमंत चौधरी, ग्रामपंचायत सदस्य गोपाल मोरे, महाराष्ट्र राज्य मराठी पत्रकार संघाच्या डिजिटल मीडिया विभागाचे जळगाव महानगर अध्यक्ष विक्रम कापडणे, सतीश सैंदाणे, भूषण बोरसे, अशोक मोरे, प्रकाश माळी, मच्छिंद्र सोनवणे, सुकलाल माळी तसेच ग्रामस्थ आणि समाजबांधव मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
याप्रसंगी प्रविण सपकाळे यांनी सांगितले की, “आपत्तीमुळे विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणात कोणताही अडथळा येऊ नये, हा या उपक्रमामागील मुख्य उद्देश आहे. समाजातील प्रत्येक सक्षम घटकाने शिक्षणासाठी पुढाकार घेतला, तर कोणतेही संकट विद्यार्थ्यांचे भविष्य अंधारात ढकलू शकणार नाही.”
संपादकीय : शिक्षणाची ज्योत विझू देऊ नका पूर, दुष्काळ, भूकंप किंवा इतर नैसर्गिक संकटे येतात आणि निघून जातात; परंतु त्या संकटांचा सर्वाधिक परिणाम लहान मुलांच्या शिक्षणावर होतो. शाळा बंद राहतात, पुस्तके आणि शैक्षणिक साहित्य नष्ट होते, अनेक पालक आर्थिक अडचणीत सापडतात. अशा वेळी अनेक विद्यार्थ्यांचे शिक्षण अर्धवट राहण्याचा धोका निर्माण होतो.
याच पार्श्वभूमीवर ममुराबाद येथे राबविण्यात आलेला हा उपक्रम केवळ साहित्य वाटपापुरता मर्यादित नाही, तर तो विद्यार्थ्यांच्या भविष्यातील आशा आणि आत्मविश्वास पुन्हा जागविण्याचा प्रयत्न आहे. समाजातील संस्था, पत्रकार, सामाजिक कार्यकर्ते आणि दानशूर नागरिक यांनी एकत्र येऊन संकटग्रस्त विद्यार्थ्यांच्या पाठीशी उभे राहिल्यास शिक्षणाची वाट अधिक मजबूत होऊ शकते.
शिक्षण हेच व्यक्ती, समाज आणि राष्ट्राच्या प्रगतीचे सर्वात प्रभावी साधन आहे. प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या हातात पुस्तक आणि प्रत्येक चेहऱ्यावर शिक्षणाची उमेद कायम ठेवणे, हीच खरी समाजसेवा आहे. ममुराबाद येथील हा उपक्रम इतर सामाजिक संस्था आणि नागरिकांसाठीही प्रेरणादायी ठरेल, यात शंका नाही.
पूरग्रस्त विद्यार्थ्यांना दिलेले दप्तर, वह्या आणि शैक्षणिक साहित्य ही केवळ वस्तू नाहीत; तर ती त्यांच्या उज्ज्वल भविष्यातील स्वप्ने, आत्मविश्वास आणि नव्या आशेची सुरुवात आहे. अशा सामाजिक उपक्रमांमधून समाजातील संवेदनशीलता आणि माणुसकीचे दर्शन घडते, हेच या उपक्रमाचे खरे यश म्हणावे लागेल.
