जळगावच्या जलसुरक्षेसाठी उपमहापौर मनोज चौधरी यांचा पुढाकार...

संपादकीय : पाणी वाचवणे हीच भविष्याची गुंतवणूक!

जनता लाईव्ह :- जळगाव शहराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या वाघूर धरणात सध्या ६२ टक्के पाणीसाठा उपलब्ध असला, तरी तो केवळ पुढील सात महिन्यांचीच हमी देतो. वाढती लोकसंख्या, शहरीकरण आणि हवामान बदलाच्या पार्श्वभूमीवर पाण्याचा प्रश्न अधिक गंभीर होत चालला आहे. त्यामुळे आज घेतलेले निर्णयच उद्याच्या पिढीचे भविष्य ठरवणार आहेत.

याच पार्श्वभूमीवर उपमहापौर मनोज सुरेश चौधरी यांनी रेन वॉटर हार्वेस्टिंगच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी दिलेल्या सूचना अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि दूरदृष्टी दाखविणाऱ्या आहेत. प्रत्येक मोठ्या इमारतीत, व्यापारी संकुलात, शासकीय कार्यालयात, शैक्षणिक संस्थांमध्ये आणि औद्योगिक प्रकल्पांमध्ये पावसाचे पाणी संधारण व्यवस्था सक्तीने कार्यान्वित करणे ही काळाची गरज बनली आहे.

दरवर्षी कोट्यवधी लिटर पावसाचे पाणी नाल्यांतून वाहून जाते. हेच पाणी जमिनीत मुरवले तर भूजल पातळी वाढू शकते आणि भविष्यातील पाणीटंचाई मोठ्या प्रमाणात कमी होऊ शकते. रेन वॉटर हार्वेस्टिंग हा केवळ पर्याय नसून जलसुरक्षेचा सर्वात प्रभावी आणि दीर्घकालीन मार्ग आहे.

पाण्याचा अपव्यय ही आजची सर्वात मोठी समस्या आहे. जलवाहिन्यांमधील गळती, अनधिकृत जोडण्या, पाणी चोरी आणि बेफिकीर वापर यामुळे मोठ्या प्रमाणात पाणी वाया जाते. या सर्वांवर कठोर कारवाई करण्याचा निर्णय स्वागतार्ह आहे. त्याचबरोबर शहरातील पाणी वापरामध्ये किमान २० टक्के बचतीचे उद्दिष्ट ठेवणे हेही महत्त्वाचे पाऊल आहे.

विशेषतः कार वॉशसारख्या व्यवसायांमध्ये पिण्याच्या पाण्याचा होणारा मोठ्या प्रमाणातील वापर चिंताजनक आहे. अशा व्यवसायांनी प्रक्रिया केलेले किंवा पुनर्वापरित पाणी वापरणे आवश्यक आहे. पिण्याच्या पाण्याचा वापर केवळ मानवी गरजांसाठी प्राधान्याने व्हावा, हीच सुजाण नागरी व्यवस्थेची ओळख आहे.

आज अनेक घरांमध्ये आरओ यंत्रणांमधून मोठ्या प्रमाणात पाणी वाया जाते. हेच पाणी साफसफाई, बागकाम किंवा इतर दुय्यम कामांसाठी वापरल्यास हजारो लिटर पाण्याची बचत होऊ शकते. पाण्याचा प्रत्येक थेंब मौल्यवान आहे, ही जाणीव प्रत्येक नागरिकाने मनात रुजवणे आवश्यक आहे.

“माझे पाणी – माझा अभिमान” ही संकल्पना केवळ घोषवाक्य न राहता जनआंदोलन बनली पाहिजे. प्रशासन, सामाजिक संस्था, शाळा-महाविद्यालये आणि नागरिक यांनी एकत्र येऊन जलसंवर्धनाचा संकल्प केला तरच जळगाव शहर भविष्यात जलसुरक्षित राहू शकेल.

आज पाणी आहे म्हणून त्याचे महत्त्व कमी होत नाही; उलट उद्याच्या संकटाची चाहूल आजच ओळखून उपाययोजना करणे हीच खरी शहाणपणाची गोष्ट आहे. पाणी वाचवणे म्हणजे केवळ संसाधन जपणे नाही, तर पुढील पिढ्यांचे भविष्य सुरक्षित करणे आहे. जळगावकरांनी याची जाणीव ठेवून पाण्याच्या प्रत्येक थेंबाचा सन्मान केला पाहिजे. हाच खरा विकास आणि हाच खरा जलसंवर्धनाचा मार्ग ठरेल.